Γιώργος Πεχλιβάνογλου: «Η αποθήκευση ενέργειας πρέπει να περάσει γρήγορα από τη θεωρία στην πράξη»
Σε συνέντευξή του στον Λάζαρο Θεοδωρακίδη, στο FM 100, ο Deputy CEO της Eunice Energy Group εξηγεί γιατί η τεχνολογία δεν είναι πλέον το εμπόδιο για την ενεργειακή μετάβαση. Η ουσιαστική πρόκληση, όπως επισημαίνει, είναι να επιταχυνθεί το αδειοδοτικό και ρυθμιστικό πλαίσιο, ώστε η πλεονάζουσα παραγωγή από φωτοβολταϊκά να μη χάνεται αλλά να επιστρέφει στο δίκτυο όταν η ζήτηση αυξάνεται.
Η συζήτηση για την ενέργεια έχει πάψει εδώ και καιρό να αφορά μόνο τους ειδικούς. Σε συνέντευξή του στον Λάζαρο Θεοδωρακίδη, στο ραδιόφωνο FM 100, ο Γιώργος Πεχλιβάνογλου, Deputy CEO της Eunice Energy Group, εξηγεί ότι η θέρμανση, ο κλιματισμός, τα κέντρα δεδομένων και η τεχνητή νοημοσύνη αυξάνουν διαρκώς τη σημασία της ενέργειας στην καθημερινή ζωή και στην οικονομία. Η αποτελεσματική διαχείριση των διαθέσιμων ενεργειακών πόρων, κατά τον ίδιο, είναι βασική προϋπόθεση για φθηνότερη και ασφαλέστερη ενέργεια.
Στη συνέντευξη στο FM 100, ο κ. Πεχλιβάνογλου θέτει στο επίκεντρο την αποθήκευση. Η Ελλάδα διαθέτει υψηλή φωτοβολταϊκή παραγωγή και σημαντικό αιολικό δυναμικό. Ωστόσο, όταν η παραγωγή δεν μπορεί να απορροφηθεί από το δίκτυο, μέρος της περιορίζεται. Η λύση, κατά τον ίδιο, είναι η γρήγορη ένταξη συστημάτων αποθήκευσης, ώστε η ενέργεια που παράγεται τις ώρες χαμηλής ζήτησης να χρησιμοποιείται αργότερα, όταν είναι περισσότερο αναγκαία.
Η ενέργεια ως πολυπαραγοντική εξίσωση
Η ενεργειακή μετάβαση δεν περιγράφεται με έναν απλό στόχο ούτε λύνεται με μία μόνο τεχνολογία. Ο κ. Πεχλιβάνογλου υπογραμμίζει ότι το ζητούμενο είναι να αξιοποιείται πρώτα κάθε διαθέσιμη, εγχώρια πηγή ενέργειας και στη συνέχεια να συμπληρώνεται από τις κατάλληλες λύσεις.
Για χώρες με ισχυρή παραγωγή από τον ήλιο και τον άνεμο, η αποθήκευση είναι ο κρίσιμος σύνδεσμος. Επιτρέπει την αξιοποίηση της ηλεκτρικής ενέργειας όταν αυτή παράγεται σε χαμηλό κόστος και τη διάθεσή της στο δίκτυο τις ώρες που η κατανάλωση είναι μεγαλύτερη. Με αυτόν τον τρόπο, η καθαρή ενέργεια δεν αντιμετωπίζεται ως περιστασιακή παραγωγή, αλλά ως πόρος που μπορεί να ενταχθεί πιο σταθερά στο ενεργειακό σύστημα.
«Ό,τι μορφή ενέργεια έχει κανείς διαθέσιμη … αυτή την ενέργεια πρέπει να χρησιμοποιεί πρωτίστως.»
Το τεχνικό σκέλος είναι ώριμο
Στο ερώτημα γιατί η αποθήκευση δεν έχει αναπτυχθεί με τον ρυθμό που απαιτούν οι συνθήκες, ο κ. Πεχλιβάνογλου είναι σαφής: το πρόβλημα δεν βρίσκεται στην τεχνολογία. Τα συστήματα μπαταριών υπάρχουν, οι τεχνικές λύσεις είναι διαθέσιμες και τα έργα μπορούν να υλοποιηθούν σε σύντομο χρονικό διάστημα.
Η καθυστέρηση, όπως αναφέρει, εντοπίζεται κυρίως στη γραφειοκρατία και στην ταχύτητα των αδειοδοτικών διαδικασιών. Η επιτάχυνση των διαδικασιών αυτών δεν είναι μόνο ζήτημα επενδυτικής ευκολίας. Συνδέεται άμεσα με το κόστος που φτάνει τελικά στα νοικοκυριά, στις επιχειρήσεις και στη βιομηχανία.
Η σύγκριση με γειτονικές χώρες, όπως η Βουλγαρία, αναδεικνύει τη σημασία της θεσμικής ταχύτητας. Εκεί όπου η αδειοδότηση της αποθήκευσης προχωρά πιο γρήγορα, δημιουργούνται νωρίτερα οι προϋποθέσεις για να αξιοποιηθεί μεγαλύτερο μέρος της ανανεώσιμης παραγωγής.
«Σίγουρα δεν κολλάμε στα τεχνικά. Τα τεχνικά είναι όλα λυμένα.»
Από τις περικοπές των φωτοβολταϊκών στην αξιοποίηση της παραγωγής
Η σημερινή εικόνα, σύμφωνα με τον κ. Πεχλιβάνογλου, περιέχει μια εμφανή αντίφαση. Η χώρα μπορεί να διαθέτει πολύ χαμηλού κόστους ηλεκτρική ενέργεια από φωτοβολταϊκά, ενώ ταυτόχρονα να αναγκάζεται να περιορίζει μέρος αυτής της παραγωγής επειδή δεν υπάρχει επαρκής ζήτηση την ώρα που παράγεται.
Εδώ ακριβώς τοποθετεί την αξία των μεγάλων μονάδων αποθήκευσης. Οι μπαταρίες μπορούν να απορροφούν την πλεονάζουσα ηλιακή παραγωγή και να τη διοχετεύουν αργότερα στο δίκτυο, ιδίως το απόγευμα και το βράδυ. Η προσέγγιση αυτή μετατρέπει μια απώλεια δυνητικής παραγωγής σε διαθέσιμο ενεργειακό απόθεμα.
Για τον ίδιο, το διακύβευμα είναι πρακτικό: να αδειοδοτηθούν γρήγορα αρκετές μεγάλες μονάδες αποθήκευσης, ώστε να αξιοποιηθεί η ενέργεια που σήμερα μένει αναξιοποίητη. Εκτιμά ότι τέτοια έργα μπορούν να υλοποιηθούν σε λιγότερο από έναν χρόνο, εφόσον οι διαδικασίες επιτρέπουν την έγκαιρη προώθησή τους.
Ο σχεδιασμός πρέπει να προηγείται της συμφόρησης
Η συζήτηση δεν περιορίζεται στις μεγάλες μπαταρίες. Ο κ. Πεχλιβάνογλου συνδέει την ανάγκη αποθήκευσης με έναν ευρύτερο σχεδιασμό, σε εταιρικό, ατομικό και εθνικό επίπεδο. Κάθε απόφαση που αυξάνει την εγκατάσταση φωτοβολταϊκών χρειάζεται να συνοδεύεται από πρόβλεψη για τον τρόπο με τον οποίο θα απορροφηθεί η παραγωγή τους.
Η Eunice Energy Group, όπως αναφέρει, είχε διακρίνει αυτή την ανάγκη ήδη από το 2019 και αδειοδότησε δύο πρώτα έργα μπαταριών πριν διαμορφωθούν πλήρως τα σχετικά ρυθμιστικά πλαίσια. Η επιλογή αυτή βασίστηκε σε ένα απλό τεχνικό ερώτημα: πώς θα αξιοποιηθεί η ενέργεια όταν η παραγωγή των φωτοβολταϊκών συγκεντρώνεται στις ίδιες ώρες της ημέρας;
Η απάντηση είναι ότι η μετάβαση χρειάζεται συντονισμό. Η αυξημένη παραγωγή από ανανεώσιμες πηγές είναι θετική εξέλιξη, αλλά απαιτεί δίκτυα, αποθήκευση και κανόνες που θα συμβαδίζουν με την πραγματική λειτουργία του συστήματος.
Αποθήκευση σε κάθε κλίμακα
Ο κ. Πεχλιβάνογλου δεν περιορίζει την αποθήκευση στο επίπεδο των μεγάλων έργων. Θεωρεί ότι η βέλτιστη διαχείριση ενέργειας είναι αναγκαία σε κάθε κλίμακα: στο σπίτι, στην επιχείρηση και στο δίκτυο. Μια μπαταρία μπορεί να βοηθήσει έναν καταναλωτή να μειώσει το ενεργειακό του κόστος, αλλά για να συμβεί αυτό χρειάζεται το τεχνικό και ρυθμιστικό περιβάλλον να επιτρέπει τέτοιες επιλογές χωρίς υπέρμετρα εμπόδια.
Η διεθνής εμπειρία, όπως τη μεταφέρει, δείχνει ότι οι οικιακές και μικρές εμπορικές μπαταρίες αναπτύσσονται επειδή έχουν σαφές οικονομικό και τεχνικό νόημα. Η αποθήκευση, με άλλα λόγια, δεν αποτελεί μια αφηρημένη επένδυση στην πράσινη μετάβαση. Μπορεί να συνδυάσει το περιβαλλοντικό όφελος με χειροπιαστή αξία για τον καταναλωτή.
«Μπαίνουν εκατομμύρια μπαταρίες σε κάθε σπίτι, σε κάθε μπαλκόνι. Δεν το κάνουν γιατί λατρεύουν την μπαταρία· το κάνουν γιατί έχει νόημα οικονομικό και τεχνικό.»
Η ταχύτητα των αποφάσεων θα κρίνει το αποτέλεσμα
Το βασικό μήνυμα της παρέμβασής του είναι ότι η αποθήκευση δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως το επόμενο, μακρινό βήμα της ενεργειακής μετάβασης. Είναι το εργαλείο που θα καθορίσει εάν η σημερινή ανανεώσιμη παραγωγή θα μεταφραστεί σε χαμηλότερο κόστος και μεγαλύτερη ανθεκτικότητα για το ενεργειακό σύστημα.
Η πρόκληση για την Ελλάδα, κατά τον κ. Πεχλιβάνογλου, είναι να μειώσει την απόσταση ανάμεσα στην τεχνική δυνατότητα και στη ρυθμιστική πράξη. Όσο πιο γρήγορα επιταχυνθούν οι διαδικασίες, τόσο πιο αποτελεσματικά θα αξιοποιηθούν οι επενδύσεις στις ανανεώσιμες πηγές και τόσο πιο άμεσα θα φανεί το όφελος στην οικονομία και στους τελικούς καταναλωτές.1
